Isınma turu: Kolay genel kültür soruları
Her yarışma, cevabını herkesin bildiği ama sıra kendisine gelince heyecandan unuttuğu sorularla başlamalı. Isınma turunun işi bilgi ölçmek değil, masayı oyuna almak: ilk doğru cevabı veren kişi bir daha susmaz, ilk gülüşme kopunca da akşamın tonu kurulmuş olur. Aşağıdaki on iki soru tam bu iş için yazıldı — hepsi tanıdık, hiçbiri can sıkacak kadar basit değil.
Bu turda süreyi geniş tutun, on beş saniye fazlasıyla yeter. Pas geçme hakkı tanımayın; yanlış cevap bile oyunun temposunu açar. Puanlamayı da düşük başlatın, çünkü asıl fark sonraki turlarda açılacak.
S1.Türkiye kaç ilden oluşur?Cevabı görmek için dokun
Cevap: 81
81. ve son il 1999'da statü kazanan Düzce'dir; ondan önce sırayı 1997'de Osmaniye almıştı.
S2.İstiklal Marşı'nın şairi kimdir?Cevabı görmek için dokun
Cevap: Mehmet Akif Ersoy
Marşı 'milletimin eseridir' diyerek şiir kitabı Safahat'a bile koymamış, ödül olarak verilen parayı da bağışlamıştır.
S3.Dünya'nın tek doğal uydusu hangisidir?Cevabı görmek için dokun
Cevap: Ay
Ay her yıl Dünya'dan yaklaşık 3,8 santimetre uzaklaşır — milyonlarca yıl sonra tam güneş tutulması izlenemeyecek.
S4.Satranç tahtasında kaç kare vardır?Cevabı görmek için dokun
Cevap: 64
8x8'lik tahtada 32 açık, 32 koyu kare bulunur ve oyuna toplam 32 taşla başlanır.
S5.Türk alfabesinde kaç harf vardır?Cevabı görmek için dokun
Cevap: 29
1928 Harf İnkılabı'yla kabul edilen alfabede 8 ünlü ve 21 ünsüz harf yer alır; q, w ve x yoktur.
S6.Dünyanın en büyük okyanusu hangisidir?Cevabı görmek için dokun
Cevap: Büyük Okyanus (Pasifik)
Yeryüzünün yaklaşık üçte birini kaplar; alanı tüm karaların toplamından bile büyüktür.
S7.Telefonu icat eden mucit kimdir?Cevabı görmek için dokun
Cevap: Alexander Graham Bell
1876'da patentini alan Bell'in ilk telefon görüşmesi, asistanına söylediği 'Bay Watson, buraya gelin' cümlesidir.
S8.Çay üretimiyle ünlü ilimiz hangisidir?Cevabı görmek için dokun
Cevap: Rize
Türkiye çayının büyük bölümü Doğu Karadeniz'de yetişir ve Türkiye kişi başı çay tüketiminde dünyada ilk sıradadır.
S9.Bir yılda kaç hafta vardır?Cevabı görmek için dokun
Cevap: 52
365 gün tam 52 haftaya bölünmez; her yıldan bir gün artar, artık yıllarda ise iki gün.
S10.Gökkuşağında geleneksel olarak kaç renk sayılır?Cevabı görmek için dokun
Cevap: 7
Renk geçişi aslında kesintisizdir; yediye bölme fikri, sayıyı müzik notalarına benzetmek isteyen Newton'dan kalmıştır.
S11.Bir oyun zarının karşılıklı iki yüzündeki sayıların toplamı kaçtır?Cevabı görmek için dokun
Cevap: 7
1-6, 2-5 ve 3-4 karşı karşıya gelir; bu yüzden iki zarın üst ve alt yüzlerindeki sayıların toplamı daima 14'tür.
S12.Dünya kendi etrafındaki bir turunu yaklaşık kaç saatte tamamlar?Cevabı görmek için dokun
Cevap: 24 saat
Bir gün tam 24 saat değil, yıldızlara göre 23 saat 56 dakikadır; aradaki fark Dünya'nın aynı anda Güneş çevresinde de ilerlemesinden gelir.
Türkiye turu: Kendi haritamızdan sorular
Genel kültür yarışmalarında en çok tartışma çıkaran tur budur, çünkü herkes kendi memleketini bildiğinden emindir. Oysa Türkiye soruları ezberden değil, haritayı gerçekten görmekten geçiyor: en kuzey noktanın hangi ilde olduğunu bilmek, o ilin adını duymuş olmakla aynı şey değil.
Bu turu özellikle kalabalık masalarda ikiye bölmenizi öneririm: önce coğrafya ve tarih, sonra kültür. Arada kısa bir ara verip puanları yüksek sesle okumak, geride kalan takımı da oyunda tutar. Memleket soruları aynı zamanda en iyi ısınma malzemesidir; kimse 'ben bu konuyu hiç bilmem' diyemez.
S1.Türkiye'nin Avrupa kıtasındaki topraklarına verilen coğrafi ad nedir?Cevabı görmek için dokun
Cevap: Trakya
Asya'daki bölümüne Anadolu denir; iki yakayı İstanbul ve Çanakkale boğazları ayırır.
S2.Üç tarafı denizlerle çevrili olan ve Antik Çağ'da 'Küçük Asya' diye anılan yarımadanın adı nedir?Cevabı görmek için dokun
Cevap: Anadolu
Yunanca 'doğu, güneşin doğduğu yer' anlamındaki Anatole kelimesinden gelir.
S3.Türkiye'nin en kuzey noktası hangi ilimizdedir?Cevabı görmek için dokun
Cevap: Sinop
İnceburun, Karadeniz'e doğru uzanan bu çıkıntıyla ülkenin kuzey ucunu oluşturur.
S4.Türkiye'nin nüfusça üçüncü büyük ili hangisidir?Cevabı görmek için dokun
Cevap: İzmir
Sıralama İstanbul ve Ankara'nın ardından gelir; İzmir aynı zamanda Ege Bölgesi'nin en kalabalık şehridir.
S5.Türkiye'nin en uzun kara sınırı hangi ülkeyledir?Cevabı görmek için dokun
Cevap: Suriye
Yaklaşık 900 kilometreyle sekiz komşu arasında en uzun sınır hattıdır; en kısası ise Nahçıvan üzerinden Azerbaycan'dır.
S6.Mevlana Celaleddin Rumi'nin türbesi hangi ilimizdedir?Cevabı görmek için dokun
Cevap: Konya
Yeşil kubbesiyle tanınan türbe bugün müze olarak ziyarete açıktır ve şehrin simgesidir.
S7.Hitit İmparatorluğu'nun başkenti Hattuşa hangi ilimizin sınırlarındadır?Cevabı görmek için dokun
Cevap: Çorum
Boğazkale yakınlarındaki kalıntılar UNESCO Dünya Mirası Listesi'ndedir; buradaki arşiv, Hitit diline ait en kapsamlı yazılı kaynaktır.
S8.Osmanlı dönemi konaklarıyla UNESCO listesine giren Safranbolu hangi ilimizdedir?Cevabı görmek için dokun
Cevap: Karabük
Şehir adını, bir zamanlar çevresinde yetiştirilen ve altından değerli sayılan safran bitkisinden alır.
S9.Atatürk Barajı hangi nehir üzerinde kurulmuştur?Cevabı görmek için dokun
Cevap: Fırat
Güneydoğu Anadolu Projesi'nin en büyük yapısıdır ve Fırat'ın suyunu hem elektrik hem sulama için tutar.
S10.Kökleri 1453'e uzanan, 1933 üniversite reformuyla bugünkü yapısına kavuşan üniversitemiz hangisidir?Cevabı görmek için dokun
Cevap: İstanbul Üniversitesi
Fetihten sonra kurulan medreseler temel alınır; Beyazıt'taki tarihi kapısı şehrin en bilinen simgelerinden biridir.
S11.Türk lirasının ₺ simgesi hangi yıl kullanılmaya başlandı?Cevabı görmek için dokun
Cevap: 2012
Simge, yukarı doğru bakan bir çapa benzetmesiyle 'değer kazanan para' fikrini anlatmak için seçilmiştir.
S12.Ankara hangi coğrafi bölgemizde yer alır?Cevabı görmek için dokun
Cevap: İç Anadolu
Türkiye'nin yedi bölgesinden biri olan İç Anadolu, karasal iklimiyle ülkenin tahıl ambarı sayılır.
Coğrafya turu: Haritada kaybolmayın
Coğrafya soruları masada en çok itiraz toplayan sorulardır — özellikle de başkentler söz konusuysa. Sidney, Toronto, Rio: hepsi ülkelerinin en bilinen şehri, hiçbiri başkent değil. Bir yarışmada bu üç soruyu arka arkaya sorarsanız, masadaki en kendinden emin kişinin bile sesi kısılır.
Başkentler konusunda açığınız varsa, listeyi ezberlemeye çalışmak yerine haritada görmek çok daha hızlı sonuç verir; dünya başkentleri haritalı testini oyna diyerek on dakika ayırmak, elli maddelik bir listeyi yarım saat okumaktan iyidir. Beyin, bir bilgiyi yere bağladığında daha uzun tutuyor.
Aşağıdaki on üç soru kolaydan zora sıralandı: ilk sorular ortaokul düzeyinde, son üçü iyi bir yarışmacıyı bile düşündürecek.
S1.Türkiye'nin en kalabalık ili hangisidir?Cevabı görmek için dokun
Cevap: İstanbul
Nüfusu 15 milyonu aşan İstanbul, dünyanın yüzden fazla ülkesinden daha kalabalıktır.
S2.Dünyanın en kalabalık ülkesi hangisidir?Cevabı görmek için dokun
Cevap: Hindistan
2023'te Çin'i geçen Hindistan'ın nüfusu 1,4 milyarın üzerindedir.
S3.İki kıta üzerinde kurulu şehrimiz hangisidir?Cevabı görmek için dokun
Cevap: İstanbul
İstanbul Boğazı'nın iki yakası Avrupa ve Asya kıtalarında yer alır; iki kıtaya yayılan şehirlerin en kalabalığıdır.
S4.Pamukkale travertenleri hangi ilimizdedir?Cevabı görmek için dokun
Cevap: Denizli
Kalsiyum açısından zengin termal suların binlerce yılda oluşturduğu beyaz teraslar UNESCO Dünya Mirası Listesi'ndedir.
S5.Avustralya'nın başkenti neresidir?Cevabı görmek için dokun
Cevap: Kanberra
Çoğu kişi Sidney der, oysa Kanberra, Sidney ile Melbourne arasındaki başkentlik yarışını bitirmek için sıfırdan kurulmuştur.
S6.Peribacalarıyla ünlü Kapadokya ağırlıklı olarak hangi ildedir?Cevabı görmek için dokun
Cevap: Nevşehir
Volkanik tüfün rüzgar ve yağmurla milyonlarca yılda aşınması bu masalsı kuleleri ortaya çıkarmıştır.
S7.Dünyanın en küçük ülkesi hangisidir?Cevabı görmek için dokun
Cevap: Vatikan
Yaklaşık 0,44 kilometrekarelik yüzölçümüyle orta büyüklükteki bir mahalleden bile küçüktür.
S8.Nil Nehri hangi denize dökülür?Cevabı görmek için dokun
Cevap: Akdeniz
Afrika'yı güneyden kuzeye kat eden Nil, Mısır'da geniş bir delta oluşturarak Akdeniz'e ulaşır.
S9.Panama Kanalı hangi iki okyanusu birbirine bağlar?Cevabı görmek için dokun
Cevap: Atlas Okyanusu ve Büyük Okyanus
Kanal sayesinde gemiler Güney Amerika'nın en ucundan dolaşmak zorunda kalmaz; yol binlerce kilometre kısalır.
S10.Dünyanın en büyük yarımadası hangisidir?Cevabı görmek için dokun
Cevap: Arap Yarımadası
Yaklaşık 3,2 milyon kilometrekarelik alanıyla Türkiye'nin dört katından büyüktür.
S11.Başlangıç meridyeninin geçtiği, saat diliminin merkezi kabul edilen Londra semti hangisidir?Cevabı görmek için dokun
Cevap: Greenwich
Sıfır derece boylam 1884'teki uluslararası konferansta buradaki gözlemevinden geçecek şekilde kabul edilmiştir.
S12.Afrika'nın en kalabalık ülkesi hangisidir?Cevabı görmek için dokun
Cevap: Nijerya
Kıtadaki her beş kişiden yaklaşık biri Nijeryalıdır; ülkede 500'den fazla dil konuşulur.
S13.Dicle ve Fırat nehirleri hangi körfeze ulaşır?Cevabı görmek için dokun
Cevap: Basra Körfezi
İki nehir Irak topraklarında birleşip Şattülarap adını alır ve birlikte Basra Körfezi'ne dökülür.
Bilim ve doğa turu: Bildiğinizi sandığınız sorular
Bilim, insanların en emin cevap verip en çok yanıldığı kategoridir. Bu turda okul klasikleri de var, öğretmenleri bile duraksatan ayrıntılar da. Üstelik bilim soruları yarışmanın en adil bölümüdür: cevabı ya biliyorsunuzdur ya da mantıkla bulabilirsiniz.
Bir tavsiye: bilim sorularında cevabı aldıktan sonra açıklamayı mutlaka yüksek sesle okuyun. Masadaki herkes 'bunu bilmiyordum' dediğinde, tur yalnızca puan değil akşamın en çok konuşulan anını da üretir.
S1.Suyun kimyasal formülü nedir?Cevabı görmek için dokun
Cevap: H2O
Her su molekülü iki hidrojen ve bir oksijen atomundan oluşur; bu yüzden suya 'hidrojen oksit' de denir.
S2.İnsan vücudunun en büyük organı hangisidir?Cevabı görmek için dokun
Cevap: Deri
Yetişkin bir insanın derisi yaklaşık 2 metrekarelik alana yayılır ve vücut ağırlığının önemli bir kısmını oluşturur.
S3.Işık mı ses mi daha hızlıdır?Cevabı görmek için dokun
Cevap: Işık
Işık saniyede yaklaşık 300 bin kilometre yol alırken ses havada yalnızca 343 metre ilerler — şimşeği önce görüp gök gürültüsünü sonra duymamız bundandır.
S4.'Kızıl Gezegen' olarak bilinen gezegen hangisidir?Cevabı görmek için dokun
Cevap: Mars
Yüzeyindeki demir oksit, yani bildiğimiz pas, gezegene kızıl rengini verir.
S5.Penisilini keşfeden bilim insanı kimdir?Cevabı görmek için dokun
Cevap: Alexander Fleming
1928'de tatilden dönünce laboratuvarındaki küflenmiş kabın bakterileri öldürdüğünü fark etti — tıp tarihinin en meşhur tesadüfüdür.
S6.Vücudumuzdaki en küçük kemik hangisidir?Cevabı görmek için dokun
Cevap: Üzengi kemiği
Orta kulakta bulunan bu kemik yalnızca birkaç milimetre boyundadır ve ses titreşimlerini iç kulağa iletir.
S7.Bitkiler besinlerini hangi olayla üretir?Cevabı görmek için dokun
Cevap: Fotosentez
Bitkiler güneş ışığını kullanarak su ve karbondioksitten besin üretir, bu sırada atmosfere oksijen verir.
S8.Bilim alanında Nobel Ödülü kazanan ilk Türk kimdir?Cevabı görmek için dokun
Cevap: Aziz Sancar
DNA onarımı üzerine çalışmalarıyla 2015 Nobel Kimya Ödülü'nü kazandı; madalyasını Anıtkabir'e bağışladı.
S9.Elmas hangi elementin kristal yapısından oluşur?Cevabı görmek için dokun
Cevap: Karbon
Kurşun kalemdeki grafit de karbondur; aradaki bütün fark atomların nasıl dizildiğidir.
S10.İnsan kalbinde kaç odacık bulunur?Cevabı görmek için dokun
Cevap: 4
İki kulakçık ve iki karıncık, kirli ile temiz kanı birbirine karıştırmadan ayrı iki devrede dolaştırır.
S11.Ses şiddeti hangi birimle ölçülür?Cevabı görmek için dokun
Cevap: Desibel
Ölçek katlanarak büyür: 10 desibellik artış, sesin şiddetinin on katına çıkması anlamına gelir.
S12.Güneş tutulması nasıl oluşur?Cevabı görmek için dokun
Cevap: Ay'ın Dünya ile Güneş arasına girmesiyle
Ay tam da Güneş'i kapatacak açısal büyüklükte olduğu için Dünya, tam tutulma izlenebilen ender bir gezegendir.
S13.Suya batan cisimlerin ağırlığından bir kısmını yitirmesini açıklayan kaldırma kuvvetini bulan bilgin kimdir?Cevabı görmek için dokun
Cevap: Arşimet
Hamamda çözümü bulup 'buldum!' diye bağırdığı anlatılır; ilke bugün gemilerin tasarımının temelidir.
Tarih turu: Çağ açan, çağ kapatan tarihler
Tarih sorularını ezberleyerek kazanmak zordur; hikayeyi hatırlayarak kazanmak ise kolaydır. 1453 yalnızca bir sayı değil, bir çağın kapanışıdır; 1789 bir ayaklanma değil, bütün Avrupa'nın yönetim fikrinin değişmesidir. Olayları zincir halinde öğrenen bir zihin, tarihleri kendiliğinden hatırlar.
Bu turda soruları yüzyıl sırasına göre değil, zorluk sırasına göre dizdik. Yarışmada tarih turunu ortalara koymak en iyisidir: masadaki tarih meraklısı burada öne geçer, ama fark kapanmayacak kadar açılmaz.
S1.İstanbul'u fetheden Osmanlı padişahı kimdir?Cevabı görmek için dokun
Cevap: Fatih Sultan Mehmet
1453'te İstanbul'u fethettiğinde henüz 21 yaşındaydı ve fetih, Orta Çağ'ın sonu için sembolik tarih kabul edilir.
S2.Cumhuriyet hangi tarihte ilan edildi?Cevabı görmek için dokun
Cevap: 29 Ekim 1923
Aynı gece Mustafa Kemal Atatürk, TBMM tarafından Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk cumhurbaşkanı seçildi.
S3.Osmanlı Devleti'nin kurucusu kimdir?Cevabı görmek için dokun
Cevap: Osman Gazi
Devlet, 1299'da Söğüt ve çevresinde kurulmuş, adını da kurucusundan almıştır.
S4.Berlin Duvarı hangi yıl yıkıldı?Cevabı görmek için dokun
Cevap: 1989
9 Kasım 1989'daki yıkım, Soğuk Savaş'ın bitişinin en güçlü simgesi oldu.
S5.Ay'a ayak basan ilk insan kimdir?Cevabı görmek için dokun
Cevap: Neil Armstrong
20 Temmuz 1969'da Apollo 11 göreviyle Ay'a indi ve 'insanlık için dev bir adım' sözünü tarihe geçirdi.
S6.Rönesans hangi ülkede doğmuştur?Cevabı görmek için dokun
Cevap: İtalya
Floransa, Venedik ve Roma'nın zengin tüccar aileleri sanatçıları destekleyerek akımın önünü açmıştır.
S7.Kralın yetkilerini ilk kez yazılı olarak sınırlayan Magna Carta hangi ülkede imzalandı?Cevabı görmek için dokun
Cevap: İngiltere
1215'te baronların zorlamasıyla imzalanan belge, anayasal yönetim fikrinin ilk adımı sayılır.
S8.Roma'nın ilk imparatoru kimdir?Cevabı görmek için dokun
Cevap: Augustus
Sezar'ın evlat edindiği torun yeğeni, cumhuriyeti fiilen sona erdirip imparatorluk düzenini kurmuştur; ağustos ayı da onun adını taşır.
S9.Avrupa'da hareketli harflerle matbaayı kuran kişi kimdir?Cevabı görmek için dokun
Cevap: Johannes Gutenberg
15. yüzyılın ortasında bastığı İncil, bilginin elle kopyalanma zorunluluğunu bitiren ilk seri üretim kitabıdır.
S10.Amerika Birleşik Devletleri bağımsızlığını hangi yıl ilan etti?Cevabı görmek için dokun
Cevap: 1776
4 Temmuz 1776'da kabul edilen Bağımsızlık Bildirgesi, on üç koloninin İngiltere'den ayrıldığını duyurmuştur.
S11.Hindistan'a kadar uzanan bir imparatorluk kuran Büyük İskender hangi krallığın hükümdarıydı?Cevabı görmek için dokun
Cevap: Makedonya
Yirmi yaşında tahta çıktı, otuz iki yaşında öldü ve arkasında Yunan kültürünün Asya'ya yayıldığı Helenistik dönemi bıraktı.
Sanat ve edebiyat turu: Tabloyu gören, kitabı okuyan kazanır
Sanat turu, yarışmanın en demokratik bölümüdür: bir tabloyu müzede görmek, bir romanı lisede okumak ya da bir melodiyi reklamdan tanımak — üçü de cevabı getirir. Bu yüzden sanat sorularında en sessiz oyuncu birden öne geçer.
Turu kurarken Türk ve dünya sanatını dengede tutmaya çalıştık: Mimar Sinan'ın yanına Michelangelo, Orhan Pamuk'un yanına Cervantes koyduk. Böylece masada hem 'bunu biliyorum' hem 'bunu ilk kez duyuyorum' anları dönüşümlü yaşanıyor.
S1.Mona Lisa tablosunun ressamı kimdir?Cevabı görmek için dokun
Cevap: Leonardo da Vinci
Tablo bugün Paris'teki Louvre Müzesi'nde sergilenir; Leonardo eserini yanından hiç ayırmamıştır.
S2.Edirne'deki Selimiye Camii'nin mimarı kimdir?Cevabı görmek için dokun
Cevap: Mimar Sinan
Sinan, Selimiye için 'ustalık eserim' demiştir; cami 2011'de UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne girmiştir.
S3.Nobel Edebiyat Ödülü kazanan Türk yazar kimdir?Cevabı görmek için dokun
Cevap: Orhan Pamuk
2006'da bu ödülü alan Pamuk, Nobel kazanan ilk Türk olmuştur; en bilinen romanları arasında 'Benim Adım Kırmızı' ve 'Kar' vardır.
S4.Floransa'daki ünlü 'Davut' heykelini yapan sanatçı kimdir?Cevabı görmek için dokun
Cevap: Michelangelo
Başka bir heykeltıraşın yarım bırakıp kusurlu saydığı tek mermer bloktan, beş metreyi aşan heykeli yirmili yaşlarında çıkarmıştır.
S5.'Yıldızlı Gece' tablosunun ressamı kimdir?Cevabı görmek için dokun
Cevap: Vincent van Gogh
Tabloyu bir sağlık kurumunda kaldığı sırada, odasının penceresinden gördüğü gökyüzüne bakarak yapmıştır.
S6.İspanya İç Savaşı'nda bir kasabanın bombalanmasını anlatan 'Guernica' tablosu kime aittir?Cevabı görmek için dokun
Cevap: Pablo Picasso
Gri tonlarında, neredeyse bir gazete sayfası gibi renksiz bırakılan dev tablo, savaş karşıtı resmin simgesi olmuştur.
S7.'Dört Mevsim' adlı keman konçertolarının bestecisi kimdir?Cevabı görmek için dokun
Cevap: Antonio Vivaldi
Her konçerto bir mevsimi anlatır; yazın fırtınasını ve kışın titremesini yaylılarla taklit eden bölümleri bugün bile şaşırtır.
S8.'Fındıkkıran' balesinin müziğini hangi besteci yazmıştır?Cevabı görmek için dokun
Cevap: Pyotr İlyiç Çaykovski
Aynı bestecinin 'Kuğu Gölü' ve 'Uyuyan Güzel' baleleri de klasik repertuvarın en çok sahnelenen eserleri arasındadır.
S9.'Hamlet' ve 'Romeo ve Juliet' oyunlarının yazarı kimdir?Cevabı görmek için dokun
Cevap: William Shakespeare
İngilizceye binlerce deyim ve kelime kazandırdığı kabul edilir; oyunları dört yüz yıldır kesintisiz sahnelenmektedir.
S10.Yel değirmenlerine saldıran bir şövalyeyi anlatan 'Don Kişot'un yazarı kimdir?Cevabı görmek için dokun
Cevap: Miguel de Cervantes
Modern romanın ilk örneği sayılan eser, şövalye hikayelerini ciddiye alan bir adamın gülünç ve hüzünlü yolculuğunu anlatır.
S11.'Çalıkuşu' romanının yazarı kimdir?Cevabı görmek için dokun
Cevap: Reşat Nuri Güntekin
Anadolu'ya öğretmen olarak giden Feride'nin hikayesi, Cumhuriyet'in ilk yıllarının en çok okunan romanlarından biridir.
S12.'İnce Memed' romanının yazarı kimdir?Cevabı görmek için dokun
Cevap: Yaşar Kemal
Çukurova'yı dünya edebiyatına taşıyan roman kırktan fazla dile çevrilmiştir.
S13.'Kaplumbağa Terbiyecisi' tablosunu yapan Osmanlı ressamı kimdir?Cevabı görmek için dokun
Cevap: Osman Hamdi Bey
Aynı kişi İstanbul Arkeoloji Müzeleri'nin kurucusudur; eski eserlerin yurt dışına çıkarılmasını yasaklayan düzenlemenin de arkasındadır.
Spor turu: Sayılar, kurallar ve kuralın mucidi
Spor turunu kurarken bilinçli bir seçim yaptık: tek bir şampiyonluk ya da rekor sormuyoruz. Çünkü bu tür sorular bir sezon sonra yanlış cevaba dönüşür ve sayfadan yazdırıp kullandığınız soru kağıdı eskir. Bunun yerine oyunun değişmeyen tarafını, yani kuralları, ölçüleri ve tarihi sorduk.
Bu yaklaşımın bir faydası daha var: spor takip etmeyen biri de bu sorulara girebiliyor. Bir voleybol takımının kaç oyuncuyla sahaya çıktığını bilmek maç izlemeyi gerektirmez, ama cevabı bildiğinde insan kendini oyunun içinde hisseder.
S1.Olimpiyat bayrağında kaç halka vardır?Cevabı görmek için dokun
Cevap: 5
Birbirine geçmiş beş halka beş kıtayı simgeler; renkler, dünyadaki bütün bayraklarda en az birinin bulunacak şekilde seçilmiştir.
S2.Bir basketbol takımı sahada kaç oyuncuyla oynar?Cevabı görmek için dokun
Cevap: 5
Kadro daha kalabalıktır ama sahada her takımdan beş oyuncu bulunur; değişiklik sayısında sınır yoktur.
S3.Bir voleybol takımı sahada kaç oyuncu bulundurur?Cevabı görmek için dokun
Cevap: 6
Servis hakkını rakipten alan takım, saat yönünde bir pozisyon döner; bu yüzden herkes sırayla hem önde hem arkada oynar.
S4.Maraton koşusunun resmi mesafesi kaç kilometredir?Cevabı görmek için dokun
Cevap: 42,195 kilometre
Mesafe 1908 Londra Olimpiyatları'nda, parkurun saray ile stadyum arasına uzatılmasıyla bu tuhaf sayıya oturmuştur.
S5.Wimbledon tenis turnuvası hangi zeminde oynanır?Cevabı görmek için dokun
Cevap: Çim
Dört büyük turnuvanın tek çim kortlu olanıdır; topun daha hızlı ve alçak sekmesi oyun tarzını baştan değiştirir.
S6.Satrançta rakibin şahını kaçışı olmayacak biçimde tehdit etmeye ne denir?Cevabı görmek için dokun
Cevap: Şah mat
Terim Farsça 'şah çaresiz kaldı' anlamındaki söyleyişten gelir; oyun bu hamleyle anında biter.
S7.Otomobil yarışlarında yarışa en ön sıradan başlama hakkına ne ad verilir?Cevabı görmek için dokun
Cevap: Pole pozisyonu
Hak, yarıştan önceki sıralama turlarında en hızlı turu atan pilota verilir.
S8.Modern olimpiyat oyunları kaç yılda bir düzenlenir?Cevabı görmek için dokun
Cevap: 4 yılda bir
Dört yıllık bu döneme olimpiyat denir; kış ve yaz oyunları aralarında iki yıl olacak şekilde dönüşümlü yapılır.
S9.Olimpik bir yüzme havuzunun uzunluğu kaç metredir?Cevabı görmek için dokun
Cevap: 50 metre
Kısa kulvar yarışları 25 metrelik havuzlarda yapılır; aynı mesafede dereceler, dönüşlerin katkısıyla kısa havuzda daha hızlıdır.
S10.Modern olimpiyatların yeniden başlatılmasına öncülük eden Fransız eğitimci kimdir?Cevabı görmek için dokun
Cevap: Pierre de Coubertin
Antik Olympia oyunlarından esinlenerek Uluslararası Olimpiyat Komitesi'ni kurmuş ve ilk modern oyunları 1896'da Atina'da düzenletmiştir.
S11.Standart bir golf sahasında kaç delik bulunur?Cevabı görmek için dokun
Cevap: 18
Sayı, İskoçya'daki St Andrews sahasının düzeninden gelir ve zamanla dünya standardı olmuştur.
Final turu: Zor genel kültür soruları
Final bölümü gecenin şampiyonunu belirler. Bu sorulardan yarısından fazlasını duraksamadan bilen biri varsa, bir sonraki yarışmada onu kendi takımınıza alın.
Final turunda puanı iki ya da üç katına çıkarmak, geride kalan takımın da son ana kadar oyunda kalmasını sağlar. Süreyi otuz saniyeye çıkarın ve bu turda sesli tartışmaya izin verin — zor sorularda bir takımın ortak hafızası tek kişiden daima güçlüdür.
S1.Osmanlı'da ilk Türk matbaasını kuran kişi kimdir?Cevabı görmek için dokun
Cevap: İbrahim Müteferrika
1727'de kurulan matbaanın ilk basılı eseri Vankulu Lügati adlı sözlüktür.
S2.Pi sayısının ilk üç basamağı nedir?Cevabı görmek için dokun
Cevap: 3,14
Pi, bir çemberin çevresinin çapına oranıdır ve basamakları sonsuza kadar hiçbir düzene girmeden devam eder.
S3.Dünyada en çok komşuya sahip ülkeler hangileridir?Cevabı görmek için dokun
Cevap: Çin ve Rusya
İkisinin de 14'er kara komşusu vardır ve bu iki dev ülke aynı zamanda birbirleriyle de komşudur.
S4.Elementlerin periyodik tablosunu oluşturan bilim insanı kimdir?Cevabı görmek için dokun
Cevap: Dmitri Mendeleyev
1869'daki tablosunda henüz keşfedilmemiş elementler için boşluk bırakmış ve özelliklerini doğru tahmin etmiştir.
S5.'Savaş ve Barış' romanının yazarı kimdir?Cevabı görmek için dokun
Cevap: Lev Tolstoy
Napolyon'un Rusya seferini anlatan roman, beş yüzden fazla karakteriyle dünya edebiyatının en kapsamlı eserlerinden biridir.
S6.Dünyada en çok kişinin ana dili olan dil hangisidir?Cevabı görmek için dokun
Cevap: Mandarin Çincesi
Yaklaşık bir milyar kişinin ana dilidir; İngilizce ise toplam konuşan sayısında öndedir.
S7.İki farklı bilim dalında Nobel kazanan tek kişi kimdir?Cevabı görmek için dokun
Cevap: Marie Curie
1903'te fizik, 1911'de kimya alanında Nobel alarak bilim tarihinde eşi olmayan bir başarıya imza atmıştır.
S8.Bizans İmparatorluğu'nun başkenti hangi şehirdi?Cevabı görmek için dokun
Cevap: Konstantinopolis
Adını imparator Büyük Konstantin'den alan şehir, 1453'teki fetihten sonra Osmanlı'nın başkenti oldu.
S9.Nobel ödüllerini kuran İsveçli mucit hangi buluşuyla tanınır?Cevabı görmek için dokun
Cevap: Dinamit
Alfred Nobel, servetini yıkıcı bir buluştan kazandığı için vasiyetiyle ödülleri kurmuş ve mirasını bilime ayırmıştır.
S10.Matematikte 'googol' hangi sayıyı ifade eder?Cevabı görmek için dokun
Cevap: 1 ve ardından gelen 100 sıfır
Adı bir matematikçinin dokuz yaşındaki yeğeninden gelir; evrendeki atom sayısının tahmininden bile büyüktür.
S11.Dünyanın en uzun kara sınırı hangi iki ülke arasındadır?Cevabı görmek için dokun
Cevap: Amerika Birleşik Devletleri ve Kanada
Alaska bölümüyle birlikte 8.800 kilometreyi aşar; batıdaki yaklaşık iki bin kilometresi 49. paralel boyunca dümdüz uzanır.
S12.İnsan vücudunda kütle olarak en çok bulunan element hangisidir?Cevabı görmek için dokun
Cevap: Oksijen
Vücudumuzun yaklaşık üçte ikisi sudan oluştuğu için oksijen, karbon ve hidrojenden de fazladır.
Arkadaşlarla genel kültür yarışması nasıl düzenlenir?
İyi bir genel kültür yarışması, iyi sorulardan değil iyi bir kurgudan çıkar. Elinizde yüzden fazla soru olsa bile hepsini üst üste okursanız kırkıncı soruda masa dağılır. Deneyimli sunucuların yaptığı şey basittir: akşamı turlara bölmek, puanı tura göre artırmak ve en zor bölümü sona saklamak.
Pratikte işleyen bir plan şöyle: dört ila beş kişilik iki takım kurun, her takıma bir ad verin ve puanları herkesin göreceği bir yere yazın. Her turdan altı-sekiz soru seçin, kolay sorularda on beş saniye, zor sorularda otuz saniye tanıyın. Cevabı okuduktan sonra açıklamayı da okuyun — yarışmanın hatırlanan kısmı puanlar değil, 'bak bunu bilmiyordum' denen anlardır.
| Tur | Soru sayısı | Soru başına puan | Süre |
|---|---|---|---|
| Isınma | 8 | 1 | 15 saniye |
| Türkiye | 6 | 2 | 20 saniye |
| Coğrafya | 6 | 2 | 20 saniye |
| Bilim | 6 | 2 | 20 saniye |
| Tarih | 6 | 3 | 25 saniye |
| Sanat | 6 | 3 | 25 saniye |
| Spor | 6 | 3 | 25 saniye |
| Final | 6 | 5 | 30 saniye |
Araya görsel bir tur sıkıştırmak akşamı belirgin biçimde canlandırır; masadaki telefonlardan dünya bayrakları testini oyna diyerek bir tur yapmak, ekrana bakmayı sırayla paylaşan kalabalıklarda bile işe yarıyor. Kazanan, tüm bayrakları en kısa sürede bilen takım olur.
Beraberlik olasılığına da baştan hazırlanın. En adil yöntem, cevabı tam bilinmesi mümkün olmayan sayısal bir soru sormak ve doğruya en yakın tahmini yapanı kazanan ilan etmektir. Aşağıdaki beş soru tam bu iş için yazıldı; tahmin yöntemi, iki takımın aynı puanda kaldığı bir finali tartışmasız kapatır.
S1.Everest Dağı'nın yüksekliği kaç metredir?Cevabı görmek için dokun
Cevap: Yaklaşık 8.849 metre
Rakam 2020'de Nepal ve Çin'in birlikte yaptığı ölçümle güncellenmiştir; önceki yıllarda 8.848 metre olarak öğretiliyordu.
S2.Yetişkin bir insanın vücudunda yaklaşık kaç litre kan bulunur?Cevabı görmek için dokun
Cevap: Yaklaşık 5 litre
Bu kan vücutta durmaz; kalp günde ortalama yedi bin litreden fazla kan pompalar.
S3.Dünya'nın çevresi ekvator boyunca kaç kilometredir?Cevabı görmek için dokun
Cevap: Yaklaşık 40.075 kilometre
Kutuplardan geçen çevre bundan biraz kısadır ve metre biriminin ilk tanımı ona dayanır: kutuptan ekvatora uzaklığın on milyonda biri.
S4.Ay ile Dünya arasındaki ortalama uzaklık kaç kilometredir?Cevabı görmek için dokun
Cevap: Yaklaşık 384.400 kilometre
Bu aralığa, Dünya dışındaki yedi gezegeni yan yana dizmek mümkündür — toplam çapları yaklaşık 380 bin kilometre tutar.
Sıkça sorulan sorular
Genel kültür soruları hangi konuları kapsar?
Coğrafya, tarih, bilim, sanat, edebiyat, spor ve gündelik hayat gibi çok farklı alanlardan beslenir. Amaç uzmanlık değil, geniş bir merak ve temel bilgi birikimidir — bu yüzden herkesin güçlü ve zayıf olduğu kategoriler vardır. Bu sayfadaki sorular da sekiz ayrı tura bölünerek aynı dengeyi kurmaya çalışır.
Evde bilgi yarışması nasıl düzenlenir?
Katılımcıları takımlara ayırın, kategorileri sırayla sorun ve zor sorulara daha çok puan verin. Kolay sorularla başlayıp en zor bölümü finale saklarsanız heyecan son soruya kadar sürer. Sayfadaki puanlama tablosunu olduğu gibi kullanabilirsiniz; iki takım için yaklaşık bir saatlik bir oyun çıkar.
Bir yarışmada kaç soru sormak gerekir?
Ev ortamında 40-50 soru, aralar dahil bir saatlik keyifli bir oyun demektir. Yüzü aşan sorunun tamamını tek oturuşta okumak yerine turlardan seçki yapın, kalan soruları ikinci bir akşama saklayın — aynı sayfayı iki hafta arayla iki kez kullanabilirsiniz.
Bu sorular çocuklar için uygun mu?
Isınma turu, Türkiye turu ve spor turu ortaokul ve üzeri için uygundur; final turu yetişkinlere göredir. Daha küçük yaşlar için ayrıca hazırladığımız çocuklar için bilgi yarışması soruları sayfamıza göz atabilirsiniz.
Soruları yazdırıp kağıt üzerinde kullanabilir miyim?
Evet. Cevaplar tek satırlık olduğu için sorular hem sözlü yarışmada hem çoğaltılıp dağıtılan soru kağıdında çalışır. Açıklamaları da yazdırırsanız, cevap anahtarını okuyan kişi her soruda anlatacak küçük bir ayrıntı bulur.
Online bilgi yarışmasını Türkçe nerede oynayabilirim?
Trivio.NET uygulamasında gerçek rakiplere karşı bire bir düellolar ve çok oyunculu bilgi savaşları oynayabilirsiniz; sorular Türkçe dahil çok sayıda dilde sunulur.
